Sacred Seasons 4

Een uur muziek voor de tijd van het jaar. Deze keer: de vierde zondag van Advent, de Heilige Thomas, het hoogfeest van Kerst (zie afbeelding) en de Heilige Stefanus. / One hour of music for this time of the year. Advent IV, St Thomas, the feast of Christmas (see image) and St Stephen.

Hugo van der Goes, Aanbidding door de engelen / Adoration of the Angels, 1480

Alexandre Pierre François Boëly
Rorate coeli

Gezang naar introitus voor de vierde zondag van Advent / after the introit for Advent IV

Rorate caeli desuper, et nubes pluant justum.Dauwt, hemelen, uit den hoge, en laat de wolken de Rechtvaardige regenen.Drop down, ye heavens, from above,
and let the skies pour down righteousness.
Ne irascaris Domine, ne ultra memineris iniquitatis :
ecce civitas Sancti facta est deserta :
Sion deserta facta est :
Jerusalem desolata est :
domus sanctificationis tuae et gloriae tuae,
ubi laudaverunt te patres nostri.
Wees niet boos, Heer, herinner U niet langer de zonden.
Zie de Heilige Steden zijn een woestenij geworden,
Sion is een woestenij geworden,
Jeruzalem is verlaten,
Uw heilig en Uw heerlijk huis
waarin onze vaders U hebben geprezen.
Be not wroth very sore, O Lord,
neither remember iniquity for ever:
thy holy city is a wilderness,
Sion is a wilderness, Jerusalem a desolation:
our holy and our beautiful house,
where our fathers praised thee.
Peccavimus, et facti sumus tamquam immundus nos,
et cecidimus quasi folium universi :
et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos :
abscondisti faciem tuam a nobis,
et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae.
Wij hebben gezondigd, en wij zijn geworden als vuil
en wij allen vallen af als een blad
en onze zonden voeren ons weg als de wind.
U heeft Uw aangezicht voor ons verborgen
en U heeft ons te gronde gericht door onze zonden.
We have sinned, and are as an unclean thing,
and we all do fade as a leaf:
and our iniquities, like the wind, have taken us away:
thou hast hid thy face from us:
and hast consumed us, because of our iniquities.
Vide Domine afflictionem populi tui,
et mitte quem missurus es :
emitte Agnum dominatorem terrae,
de petra deserti ad montem filiae Sion :
ut auferat ipse jugum captivitatis nostrae.
Zie, Heer, naar Uw gekweld volk
en zendt die U voornemens bent te zenden,
zendt het Lam van de heerser der wereld,
vanuit Petra, door de woestijn naar de berg van de dochter van Sion,
opdat Hij zelf wegdrage het juk van onze gevangenschap.
Behold, O Lord, the affliction of thy people,
and send forth him whom thou wilt send;
send forth the Lamb, the ruler of the earth,
from Petra of the desert to the mount of the daughter of Sion:
that he may take away the yoke of our captivity.
Consolamini, consolamini, popule meus :
cito veniet salus tua :
quare moerore consumeris,
quia innovavit te dolor?
Salvabo te, noli timere,
ego enim sum Dominus Deus tuus,
Sanctus Israel, redemptor tuus.
Jullie zullen getroost worden, mijn volk,
jouw redding zal snel komen,
Waarom ben je verteerd van droefheid,
omdat de smart teruggekeerd is naar jou?
Ik zal je redden, wees niet bang,
ik ben waarlijk de Heer, jouw God,
de Heilige van Israël, jouw verlosser.
Comfort ye, comfort ye my people;
my salvation shall not tarry:
why wilt thou waste away in sadness?
why hath sorrow seized thee?
Fear not, for I will save thee:
For I am the Lord thy God,
the Holy One of Israel, thy Redeemer.
Jesaja 45,8 / Isaiah 45,8

Francisco Guerrero
Veni Domine

Introitus voor de derde zondag van Advent / Introit for Advent III

Veni Domine, et noli tardare.Come, Lord, and do not delay.
Veni ad salvandum nos, Domine Deus noster.
et ostende faciem tuam, et salvi erimus.
Sicut mater consolatur filios, consolaberis nos.
Come and save us, O Lord our God.
And show Thy face and make us safe.
As a mother consoles her children, so shall you console us.
Come, Lord, and do not delay.
Et gaudebit cor nostrum corde perfecta.And our heart shall rejoice in Thy perfect heart.
Habbakuk 3,3

Anoniem / anonymous
O Heiland reiß die Himmel auf

Adventslied / Advent hymn

O Heiland, reiß die Himmel auf,
herab, herab vom Himmel lauf,
reiß ab vom Himmel Tor und Tür,
reiß ab, wo Schloss und Riegel für.
Kom tot ons, scheur de hemelen, Heer,
daal, Heiland, uit uw hemel neer.
Ruk open, rijt ze uit het slot,
de hemeldeuren, Zoon van God.
O Savior, rend the heavens wide;
Come down, come down with mighty stride;
Unlock the gates, the doors bread down;
Unbar the way to heaven’s crown.
O Gott, ein’ Tau vom Himmel gieß,
im Tau herab, o Heiland, fließ.
Ihr Wolken, brecht und regnet aus
den König über Jakobs Haus.
Dauwt, hemelen, schenkt u maatloos uit,
daal, Heer, als dauw op dorstig kruid.
Gij wolken, breek in regens neer,
regen de Heiland, Israëls Heer.
O Father, light from heaven send;
As morning dew, O Son, descend.
Drop down, you clouds, the life of spring;
To Jacob’s line rain down the King.
O Erd, schlag aus, schlag aus, o Erd,
dass Berg und Tal grün alles werd.
O Erd, herfür dies Blümlein bring,
o Heiland, aus der Erden spring.
Breek, aarde, uit, breek uit in pracht,
dat berg en dal van lente lacht.
O aarde, wek die roze rood,
ontspring, Heer, aan der aarde schoot.
O earth, in flow’ring bud be seen;
Clothe hill and dale in garb of green.
Bring forth, O earth, a blossom rare,
Our Savior, sprung from meadow fair.
O klare Sonn, du schöner Stern,
dich wollten wir anschauen gern;
o Sonn, geh auf, ohn deinen Schein
in Finsternis wir alle sein.
Gij klare zon, gij schone ster,
door ons aanschouwd van eindloos ver,
o zon ga op, o zonneschijn,
laat ons niet in het donker zijn.
O Morning Star, O radiant Sun,
When will our hearts behold Your dawn?
O Sun, arise; without Your light
We grope in gloom and dark of night.
Hier leiden wir die größte Not,
vor Augen steht der ewig Tod.
Ach komm, führ uns mit starker Hand
vom Elend zu dem Vaterland.
Wij zijn hier in zo grote nood,
wij leven allen naar de dood.
O kom, en voer met sterke hand
ons weer terug in ’t vaderland.
Sin’s dreadful doom upon us lies;
Grim death looms fierce before our eyes.
O come, lend us with mighty hand
From exile to our promised land.
Da wollen wir all danken dir,
unserm Erlöser, für und für;
da wollen wir all loben dich
zu aller Zeit und ewiglich.
There shall we all our praises bring
And sing to You, our Savior King;
There shall we laud You and adore
Forever and forevermore.
Friedrich Spee(?) naar Jesaja 45,8, vertaling Ad den Besten / Friedrich Spee(?), after Isaiah 45,8, translation by Martin L. Seltz

Gregoriaans / gregorian chant
Orietur stella

Beurtzang voor de vierde week van Advent / Responsory for the fourth week of Advent

Orietur stella ex Jacob,
et exsurget homo de Israel,
et confringet omnes duces alienigenarum,
et erit omnis terra possessio ejus.
Adorabunt eum omnes reges terrae,
omnes gentes servient ei,
et erit omnis terra possessio ejus.
Een weg baant zich een ster uit Jakob,
opgestaan is een stamstaf uit Israël;

Alle koningen zullen buigen voor hem,
alle volkeren zullen hem dienen.
A star shall come out of Jacob
and a man shall arise out of Israel;
and he shall destroy all the leaders of the enemies,
and the whole earth shall be his possession;
and all the kings of the earth shall adore him;
all nations shall serve him.
Numeri 24,17; Psalm 72,11 / Numbers 24,17; Psalm 72,11

David Willcocks
Of the Father’s love begotten

Advents- en kerstlied / Advent and Christmas hymn

Of the Father’s love begotten
ere the worlds began to be,
he is Alpha and Omega,
he the Source, the Ending he,
of the things that are, that have been,
and that future years shall see,
evermore and evermore!
O that birth forever blessed,
when the Virgin, full of grace,
by the Holy Ghost conceiving,
bore the Savior of our race;
and the babe, the world’s Redeemer,
first revealed his sacred face,
evermore and evermore!
Christ, to thee, with God the Father,
and, O Holy Ghost, to thee,
hymn and chant and high thanksgiving
and unwearied praises be,
honor, glory, and dominion
and eternal victory,
evermore and evermore!
Marcus Aurelius Clemens Prudentius, translated by Henry Williams Baker and John Mason Neale

Tomás Luis de Victoria
O decus apostolicum

Motet voor het feest van de heilige Thomas / Motet for the feast of St Thomas

O decus apostolicum, Christe Redemptor gentium,
quem Thomas apostolus, tactis cicatricibus, Deum cognovit Dominum:
gregem tuum protege, quem redemisti sanguine.
Alleluia.
O glory of the Apostles, Christ, redeemer of the nations,
whom Thomas the apostle, when he touched the wounds, recognized as Lord:
protect thy flock, which thou hast redeemed with thy blood.
Alleluia.

Gregoriaans / gregorian chant
Dominus dixit ad me

Introitus voor de Kerstnacht / Introit for Midnight Mass of Christmas

Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te.Hij heeft tot mij gezegd: ‘jij bent mijn zoon, ikzelf heb jou heden voortgebracht!The Lord hath said to me:
Thou art my son, this day have I begotten Thee.
Quare fremuerunt gentes: et populi meditati sunt inania?
Astierunt reges terrae,
et principes convenierunt
in unum adversus Dominum et adversus Christus eius.
Waardoor raakten volkeren in beroering en spellen naties slechts leegte?-
posteren zich de koningen der aarde, hebben machtigen samen beraadslaagd tegen de Ene en zijn gezalfde!
Why have the Gentiles raged
and the people devised vain things?
The kings of the earth set themselves, and the rulers take counsel together, against the Lord and against Christ himself.
naar Psalm 2,1, 2, 7 / after Psalm 2,1, 2, 7

Camille Saint-Saëns
Oratorio de Noel: Tecum principium

Graduale voor de Kerstnacht / Gradual for the Midnight Mass of Christmas

Tecum principium in die virtutis tuae :
in splendoribus sanctorum, ex utero,
ante luciferum genui te.
Je manschap meldt zich vrijwillig op de dag van je macht in heilige luister;
uit de schoot van het morgenrood komt tot jou de dauw van je nieuwgeborenen!
In the day of thy power shall the people offer thee free-will offerings with an holy worship:
the dew of thy birth is of the womb of the morning.
Psalm 110,3

Michael Praetorius
Quem pastores

Kerstlied / Christmas carol

Hoor, de herders, hoe ze Hem loven,
hoor de engelen daarboven,
allen die de Heer geloven,
prijs uw koning hemelhoog!
Ons is daarbuiten in het veld
een mare vermeld
door Gabriël, Gods bode:
gij herders die uw schapen weidt,
wees nu verblijd,
blaas op uw schalmeien Gode;
grote blijdschap, goede tijd,
dat brengen wij bij deze,
voor heel het volk zal deze vreugde wezen.
Zoon van God, o Zoon van God,
in vlees en bloed,
die de mens van nood en dood
genezen doet.
Zing nu mede met Maria,
zing nu gloria halleluja,
zing met alle engelen mede
voor de Heer die Jezus heet!
Toen zong het hele hemelkoor
de hemel door:
Aan God de Vader ere
en vrede zal van nu voortaan
in Jezus’ naam op aarde gaan regeren.
In de mensen, in zijn volk,
heeft God een welbehagen,
nu heeft het aangename uur geslagen.
Lieve mensen, allen samen,
zingt nu blij te moede amen,
want wie zijn Gods erfgenamen?
Gij en ik in Jezus’ naam!
De herders gingen toen op weg,
zoals gezegd,
om Davids Zoon te vinden
en ’t woord te zien dat is geschied
en vrede biedt aan alle mensenkinderen.
Zij kwamen aan in Betlehem
en hebben Hem gevonden 
die heel de wereld redden zal van zonde!

Morten Lauridsen
O magnum mysterium

Beurtzang voor de metten van Kerst / Responsory for the Matins of Christmas Day

O magnum mysterium et admirabile sacramentum, ut animalia
viderent Dominum natum jacentem in praesepio. O beata Virgo,
cuius viscera meruerunt portare Dominum Jesum Christum.
Alleluia.
O groot mysterie
en wonderbaarlijk sacrament
dat dieren de pasgeboren Heer mogen aanschouwen
liggend in een kribbe. Gelukkige maagd, wier schoot het waard was
Christus de Heer te dragen.
Alleluia.
O great mystery and wonderful sacrament, that beasts should see the new-born Lord lying in a manger. O blessed virgin, whose body was worthy to bear the Lord Jesus Christ.
Alleluia.

Gregoriaans / gregorian chant
Hodie Christus natus est

Magnificat-antifoon voor de vespers van Kerst / Magnificat antiphon for Christmas vespers

Hodie Christus natus est:
Hodie Salvator apparuit:
Hodie in terra canunt Angeli,
laetantur Archangeli
Hodie exsultant justi, dicentes:
Gloria in excelsis Deo.
Alleluia.
Heden is Christus geboren,
heden verscheen ons onze Verlosser.
Heden zingen de engelen op aarde,
zijn de aartsengelen vol vreugde.
Heden juichen de gerechtigen en roepen het uit:
Eer aan God in den hoge. Alleluia
.
Today Christ is born:
Today the Savior appeared:
Today on Earth the Angels sing,
Archangels rejoice:
Today the righteous rejoice, saying:
Glory to God in the highest.
Alleluia.

Charles Hylton Stewart
On this day earth shall ring

Kerstlied / Christmas carol

On this day earth shall ring
with the song children sing
to the Lord, Christ our King,
born on earth to save us;
him the Father gave us.
Kind’ren zingen de eer
Van de hemelse Heer:
Voor de mens daalde Hij neer
Opdat die zou leven.
Christus, ons gegeven.
Id-e-o-o-o, id-e-o-o-o,
Id-e-o gloria in excelsis Deo!
Eer aan God in de hoge!
His the doom, ours the mirth;
when he came down to earth,
Bethlehem saw his birth;
ox and ass beside him
from the cold would hide him.
In een kribbetje smal
Lag de Heer van ‘t heelal
Bij het vee in een stal,
In een doek gewonden.

De drie wijzen van ver
Achtervolgden de ster,
God’s bright star, o’er his head,
Wise Men three to him led;
kneel they low by his bed,
lay their gifts before him,
praise him and adore him.
Zochten ‘t Kind her en der.
Zij, in kostb’re kleren,
Knielden voor Hem neer en
Gaven wierook, goud en
Mirre om Hem te eren.
On this day angels sing;
with their song earth shall ring,
praising Christ, heaven’s King,
born on earth to save us;
peace and love he gave us.
Zingt nu, clerus en jeugd,
Als de eng’len, met vreugd:
Om zijn komst weest verheugd.
Loven wij tezamen
Zijn doorluchte Naam.
Jane M. Joseph, vertaling Leo van Noppen

Anoniem / anonymous
Un niño nos es nasçido

Geparafraseerde vertaling van de introitus ‘Puer natus est’ / Paraphrased translation of Puer natus est, introit for Christmas

Un niño nos es nasçido
hijo nos es otorgado
Dios y hombre prometido
sobre divino humanado.
Want een kind is ons geboren,
een zoon aan ons gegeven,
nu komt de heerschappij op zijn schouder;
men zal als naam voor hem roepen:
Niño porque en las gentes
nunca primero fue visto
en cuerpo y ánima mixto,
mostrando sus accidentes.
wonderbare raadsman,
heldhaftige God,
vader voor immer, vredevorst!,
voor heerschappij over velen
Un niño que a los bivientes
oy comunica su ser
y comienza a padescer
sobre divino humanado.
en vrede zonder einde
op de troon van David
en over diens koninkrijk,
om dat te bevestigen en te schragen.
naar Jesaja 9,6 / after Isaiah 9,6

Sing we now of Christmas

Kerstlied / Christmas carol

Sing we now of Christmas,
Noel, sing we here!
Hear our grateful praises
to the babe so dear.
Sing we Noel, the King is born, Noel!
Sing we now of Christmas, sing we now Noel!
Angels called to shepherds,
“Leave your flocks at rest,
journey forth to Bethlehem,
find the lambkin blest.”
Noël nouvelet!
In Bethlehem they found him;
Joseph and Mary mild,
seated by the manger,
watching the holy child.
Noël nouvelet! Noël chantons ici!
after a French carol

Felix Mendelssohn-Bartholdy, Paul Halley
Hark! the herald angels sing

Kerstlied / Christmas hymn

Hark! the herald angels sing,
“Glory to the newborn King:
peace on earth, and mercy mild,
God and sinners reconciled!”
Joyful, all ye nations, rise,
join the triumph of the skies;
with th’angelic hosts proclaim,
“Christ is born in Bethlehem!”
Hoor, de eng’len zingen de eer
van de nieuw geboren Heer!
Vreed op aarde, ’t is vervuld:
God verzoent der mensen schuld.
Voegt u, volken, in het koor,
dat weerklinkt de hemel door,
zingt met algemene stem
voor het kind van Bethlehem!
Hark! the herald angels sing,
“Glory to the newborn King”
Hoor, de eng’len zingen de eer
van de nieuw geboren Heer!
Christ, by highest heaven adored,
Christ, the everlasting Lord,
late in time behold him come,
offspring of the Virgin’s womb:
veiled in flesh the Godhead see;
hail th’incarnate Deity,
pleased with us in flesh to dwell,
Jesus, our Immanuel.
Hij, die heerst op ’s hemels troon,
Here Christus, Vaders Zoon,
wordt geboren uit een maagd
op de tijd die God behaagt.
Zonne der gerechtigheid,
woord dat vlees geworden zijt,
tussen alle mensen in
in het menselijk gezin.
Hail the heaven-born Prince of Peace!
Hail the Sun of Righteousness!
Light and life to all he brings,
risen with healing in his wings.
Mild he lays his glory by,
born that we no more may die,
born to raise us from the earth,
born to give us second birth.
Lof aan U die eeuwig leeft
en op aarde vrede geeft,
Gij die ons geworden zijt
taal en teken in de tijd,
al uw glorie legt Gij af
ons tot redding uit het graf,
dat wij ongerept en rein
nieuwgeboren zouden zijn.
Charles Wesley, vertaling Willem Barnard

Claudio Monteverdi
Lapidabant Stephanum

Motet voor het feest van de heilige Stefanus / Motet for the feast of St Stephen

Lapidabant Stephanum invocantem et dicentem: Domine Jesu Christe, accipe spiritum meum.
Positis autem genibus clamavit voce magna dicens: et ne statuas illis hoc peccatum. Et cum hoc dixisset, obdormivit in Domino.
Ze hebben Stefanus gestenigd,
die uitroept en zegt: Heer Jezus, ontvang mijn geest!

Maar op de knieën vallend
schreeuwt hij met grote stem:
Heer, houdt deze zonde niet tegen hen staande! Als hij dat gezegd heeft ontslaapt hij.
And they stoned Stephen who, calling upon God and saying: Lord Jesus Christ, receive my spirit.
And he knelt down, and cried with a loud voice, saying: do not lay this sin to their charge. And when he had said this, he slept in the Lord.
Handelingen 7,59-60 / Acts 7,58-59

Perotinus
Sederunt principes

Graduale voor het feest van de heilige Stefanus / Gradual for the feast of St Stephen

Sederunt principes, et adversum me loquebantur:
et iniqui persecunti sunt me.
Gingen vorsten ook zitten,
voerden ze over mij gesprekken,
uw dienaar bepeinst uw inzettingen.
The princes sat, and spoke against me:
they have persecuted me unjustly.
Psalm 119,23

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: